Organizatorzy transportu nie mają wątpliwości, że najlepszym środkiem umożliwiającym przemieszczanie się dużej liczby ludzi i towarów na obszarze kraju są koleje. Coraz większy tłok na drogach i wydłużający się czas dojazdu do lotnisk sprawiają, że kolej odzyskuje powoli zwolenników.


Wprowadzenie zmian w konstrukcji lokomotyw parowych pozwoliło osiągać coraz większe prędkości. Już w 1893 r. lokomotywa US, jeżdżąca w służbie kompanii New York Central, ustanowiła rekord prędkości równy 181 km/h, nie była to jednak prędkość możliwa w normalnym ruchu. Postęp techniczny, jaki nastąpił od czasu wieku pary, przyniósł ogromne zmiany w kolejnictwie większości krajów świata.


Spalinowe lokomotywy dieslowskie nigdy nie cieszyły się taką sympatią jak owe wspaniałe parowe olbrzymy, mają one jednak liczne przewagi nad parowozami. Zanim woda w kotle zamieni się w parę musi upłynąć dużo czasu, natomiast silnik dieslowski może ruszać niemal natychmiast i równie szybko można go zatrzymać. Diesel poza tym jest łatwiejszy w obsłudze, a jego paliwo czterokrotnie wydajniejsze od drewna czy węgla. Obecnie lokomotywy dieslowskie pracują w większości kolei świata, parowozów zaś używa się tylko tam, gdzie paliwo jest dostatecznie tanie.

Lokomotywy dieslowsko-elektryczne

Udoskonaleniem lokomotywy spalinowej jest lokomotywa dieslowsko-elektryczna, w której A silnik napędza generator, prąd z niego porusza: silniki trakcyjne, zamontowane bezpośrednio na osiach pojazdu. Najszybszym pociągiem tego rodzaju jest brytyjski Intercity 125, którego prędkość eksploatacyjna wynosi 200 km/h, a światowy rekord prędkości takiej lokomotywy to 257 km/h.

Trakcja elektryczna

Obecnie dąży się do elektryfikacji kolei. Lokomotywy elektryczne są prostsze w konstrukcji, łatwiejsze w obsłudze i znacznie mniej szkodliwe dla środowiska niż lokomotywy spalinowe czy nawet dieslowsko-elektryczne. Powszechnie wykorzystuje się dwa systemy zasilania prądem. W jednym z nich prąd dostarczany jest przez zawieszone na słupach przewody, skąd odbierany jest stykiem ślizgowym, umieszczonym na tak zwanym pantografie, w drugim systemie zaś źródłem prądu jest równoległa do toru trzecia szyna, po której przesuwają się styki. Zamknięcie obwodu elektrycznego w obu systemach dokonuje się przez kola jezdne i szyny.


Trakcja elektryczna jest najszerzej wykorzystywana na krótkich trasach podmiejskich i w ekspresowych połączeniach międzymiastowych. Jej zaletą jest czystość i niski poziom hałasu, szczególnie ważne na terenach zabudowanych. Ma wiele możliwości rozwoju. Obecnie na przykład jest na etapie badań pomysł konstruowania wydajnych i ekonomicznych, lekkich jednostek, przypominających autobusy, które można łączyć w dłuższe zestawy do podróży międzymiastowych. Po przybyciu do miasta taki zestaw byłby rozczepiany i rozsyłany w różne strony, zależnie od celu podróży jego pasażerów.